các hệ thống core banking, bảo mật… nhưng giữa chúng thiếu một thiết kế tổng thể”.

Ông Tuấn cho rằng, NH khi đã có hệ thống công nghệ tốt thì lại muốn triển khai nhiều dịch vụ, thu hút thêm nhiều khách hàng. Nhưng vấn đề là, hệ thống nếu không thống nhất từ đầu thì khi có sự cố, việc quản trị sẽ rất khó khăn và tốn thời gian, chi phí.

NH hiện đại cần được quản trị tập trung. Khi CNTT-TT chi phối toàn bộ hoạt động của hệ thống NH thì CNTT-TT sẽ giữ vai trò nhà cung cấp dịch vụ cho chính NH đó. Hệ thống CNTT-TT sẽ thường xuyên phải giải đáp với khách hàng (chính là NH) là vì sao dịch vụ này không thể cung cấp? Dịch vụ dừng bao lâu? Bao lâu mới phát triển tiếp? Tình trạng hiện nay của nhiều NH là mỗi thành phần, nhân tố trong hệ thống CNTT-TT lại có một hệ thống quản trị riêng, của một nhà cung cấp riêng. Trong khi muốn quản trị tốt, người ta không thể có nhiều nhân tố phân tán như vậy.

Thách thức về chất lượng dịch vụ

Hiện nay hệ thống ATM của NH Vietcombank đã có thể phục vụ 24/24 với “thời gian chết” (downtime) rất thấp nhưng đó là thấp hơn so giữa các NHVN với nhau. Còn khi gia nhập WTO, nhiều

NH quốc tế vào VN, với hệ thống ATM vài trăm cái và thời gian “chết” hệ thống của họ chỉ là vài phần nghìn giây (còn NHVN là vài phần trăm) thì chất lượng dịch vụ giữa NHVN và NH nước ngoài sẽ chênh lệch rõ.

Ông Tuấn cho biết: Thách thức cạnh tranh lớn nhất của NHVN khi hội nhập là chất lượng dịch vụ.”Thực ra, so với NH quốc tế, NHVN có thể cung cấp các dịch vụ tương đương như Telephonebanking, Internetbanking... Nhưng vấn đề quản trị chất lượng dịch vụ của các hệ thống không phải đơn giản. “NHVN hiện nay là chỉ lo sao cho có dịch vụ. Nhưng mấu chốt cần quan tâm lại là làm sao để duy trì và duy trì tốt thì chưa được xem xét thỏa đáng”, ông Tuấn nói.

Mặt khác, phần lớn hệ thống tại NHVN hiện nay mới chỉ dừng ở mức có sự cố thì khắc phục. Trong khi, yêu cầu quan trọng đối với quản trị hệ thống là phải cảnh báo trước sự cố, khi đó NHVN cần có công cụ đánh giá, thống kê thường xuyên.

Đâu là cơ hội?

Tại hội thảo bàn tròn diễn ra ngày 19/5/2006 trong khuôn khổ Banking 2006 về “Cách thức chia sẻ cơ sở hạ tầng mạng giữa các NH trước thềm WTO”, ông Noritaka Akamatsu - chuyên gia tài chính, trưởng điều phối viên về tài chính và phát triển khu vực tư nhân VN của NH Thế Giới - đã đặt câu hỏi: “Vì sao thẻ ATM NH Vietcombank cho phép rút và gửi tiền ở Mỹ nhưng lại không thể giao dịch được với máy ATM của NH ANZ tại Việt Nam?”. Câu hỏi này chính là thách thức lớn với các NHVN hiện nay. Chuyện kết nối các hệ thống ATM tưởng chừng đơn giản nhưng nhiều năm qua, dù hệ thống ATM của các NHVN lên tới hơn nghìn chiếc nhưng việc chấp nhận giao dịch của nhau vẫn là vấn đề gây đau đầu.

Ông Trần Phương Bình, tổng giám đốc NH Đông Á cho rằng: Không thể kết nối với nhau do NH lớn xem thường NH nhỏ nên đưa ra nhiều điều kiện ép buộc. Còn NH nhỏ thì tự ti không muốn hợp tác. Bản thân NH Đông Á cũng đã từng được đặt vấn đề hợp tác với 1 NH lớn nhưng cảm thấy không thể hợp tác do có nhiều điều khoản bất lợi. Còn ông Đặng Mạnh Phổ, giám đốc BankNet thì bình luận: “Ngay việc tạo các liên minh thẻ cũng mang tính tự phát và nhiều khi cạnh tranh không được hay lắm”.

Trong khi bài toán quản lý tập trung về hạ tầng công nghệ trong mỗi NH còn đang nhức nhối thì việc đòi hỏi chia sẻ hạ tầng mạng và dịch vụ giữa các NH với nhau tại VN xem ra cũng khá nan giải. Các chuyên gia cho rằng, khó khăn công nghệ chỉ một phần, vấn đề chính là nhận thức. Ở mức vi mô, NH cần nhận thức tầm quan trọng của thiết kế tổng thể cho hệ thống NH. Ở mức vĩ mô, họ cần nhận thức lợi ích của việc chia sẻ hạ tầng nhằm tăng chất lượng dịch vụ.

Như vậy, khi VN gia nhập WTO, NHVN không thể chỉ dừng ở mức thể hiện sức mạnh riêng. Bài học “một cây làm chẳng nên non” trong trường hợp này xem ra cần được từng NH cân nhắc.

Hạnh Lê - Thu Nga