Bạn tậu một chiếc MTXT cho nhu cầu công việc hay đơn giản là bạn có quá nhiều thứ gắn bó với chiếc máy tính. Nhưng bạn đã thật sự tận dụng hết khả năng của thiết bị vẫn được xem là quý tộc này chưa? Liệu liên tục làm việc và thay đổi môi trường mạng có đảm bảo an toàn cho các thông tin và dữ liệu của bạn? Hay khi bàn phím hơi khó gõ, bạn không thể làm như máy tính để bàn là quẳng cái bàn phím đó vào thùng rác và mua ngay một chiếc mới với chi phí chả đáng là bao. Dùng MTXT rất dễ nhưng để dùng có hiệu quả yêu cầu bạn được trang bị một ít kiến thức và vài món "đồ chơi" phòng thân. Thế giới Số mở chuyên mục này để những bạn mới tiếp xúc với MTXT được trang bị những kiến thức cơ bản nhất, cũng như tạo thành sân chơi cho những người đã quá quen thuộc với người trợ lí đa năng này.

Centrino đã trở thành một trong những từ phổ thông nhất khi đề cập đến máy tính. Với nhiều người, máy để bàn đồng nghĩa với Pentium mấy thì ở MTXT cũng có ngữ cảnh tương tự, MTXT được đánh đồng với Centrino. Nhưng số người hiểu ý nghĩa của Centrino là quá ít so với người dùng hoặc có nhu cầu dùng MTXT, dẫn đến nơi bán hàng hay "lập lờ đánh lận con đen" khi cứ Centrino tuốt cho dễ giải thích và bán hàng.

Centrino không phải là toàn bộ MTXT mà cũng không phải chỉ là bộ xử lí trong đó. Centrino là một nhãn hiệu hàng hóa mới của Intel nhằm vào mục đích tiếp thị sản phẩm. Một MTXT được chứng nhận là Centrino khi nó có 3 thành phần là bộ xử lí, chipset và giao diện mạng không dây thỏa tiêu chí kỹ thuật của Intel. Centrino có tên cúng cơm là Neutrino nhưng do từ này có nghĩa không hay trong tiếng Ý nên Intel đã chơi chữ để thành Centrino. Qua 3 năm phát triển, Centrino cũng đã có ba phiên bản khác nhau, gọi là các nền tảng.

Nền tảng Camel

Carmel là thế hệ đầu tiên của Centrino, được khai sinh vào tháng 3 năm 2003. Nền tảng Camel bao gồm: bộ xử lí Pentium M + dòng chipset 855 + card mạng không dây Intel PRO/Wireless 2100 (802.11b) hoặc Intel PRO/Wireless 2100AB (802.11ab). Cho đến đầu năm 2004 thì Intel hỗ trợ chính thức chuẩn mạng không dây 802.11g và đưa nó vào tiêu chuẩn kỹ thuật của Centrino.

Mặc dù vẫn còn nhiều lời chỉ trích nhưng Centrino đã nhận được sự đón nhận tốt từ những nhà phân phối máy và khách hàng. Ở cùng mức giá, Centrino cho hiệu năng tốt hơn trong khi lại tiêu thụ điện năng thấp hơn P4-M (chip Pentium 4 thiết kế cho hệ di động), đẩy thời gian dùng pin ở MTXT lên đến 4 - 5 giờ.
Tương ứng với nền tảng Camel là 2 thế hệ của bộ xử lí Pentium M. Thế hệ đầu tiên của Pentium M được đặt tên mã là Banias và sản phẩm đầu tay của dòng Banias được đánh số 705 (mặc dù chưa phổ biến cách gọi này), cách đánh số mới của Intel, theo hiệu năng của chip thay vì theo xung nhịp. Các chip Banias có xung nhịp từ 1,3 GHz đến 1,7 GHz, có bộ đệm cấp 2 dung lượng 1 MB và giao tiếp với hệ thống qua bus 400. Chỉ số tỏa nhiệt của Banias là 24 watt và được chế tạo dựa trên công nghệ 130 nm.

Thế hệ thứ 2 của Pentium M được ra mắt vào tháng 10 năm 2004 với tên mã Dothan. Vào thời điểm này, cách gọi tên của Pentium M theo mã số đã trở nên phổ biến: 715 (1,5 GHz), 725 (1,6 GHz), 735 (1,7 GHz), ..., 765 (2,1 GHz). Dothan có cùng cấu trúc với Banias nhưng được sản xuất theo công nghệ 90 nm và lượng cache L2 gấp đôi. Mặc dù tăng xung nhịp, tăng cache nhưng chỉ số tỏa nhiệt của Dothan đã giảm xuống chỉ còn 21 watt.

Đẩy mạnh hơn nữa tính di động cho dòng chip Pentium M, Intel đã cho ra đời các phiên bản Pentium M chạy trên hiệu điện thế thấp (LV - low voltage) và cực thấp (ULV). Chip LV chạy ở điện thế 1,116 volt và có chỉ số tỏa nhiệt là 10 watt, trong khi đó ULV còn đáng kinh ngạc hơn nhiều khi điện thế cần thiết để chạy chỉ còn 0,94 volt và chỉ số tỏa nhiệt giảm nhiều so với chip LV. Các chip LV có các mức tốc độ 718 (1,3 GHz), 738 (1,4 GHz), 758 (1,5 GHz); còn các mức tốc độ của chip ULV là 723 (1 GHz), 733 (1,1 GHz), và 753 (1,2 GHz).

Nền tảng Sonoma
Sonoma là thế hệ thứ hai của Centrino, được giới thiệu vào tháng 1 năm 2005. Sonoma bao gồm chip M được nâng cấp lên bus hệ thống 533 MHz, chipset dòng 915, và card mạng không dây Intel PRO/Wireless 2200 (802.11b/g) hoặc PRO/Wireless 2915 (802.11a/b/g). Sức mạnh của Sonoma so với Camel chủ yếu nằm ở chipset 915 với hàng loạt tính năng mới như bộ nhớ DDr II, PCI Express, Intel HD Audio và SATA.

Thật không may, PCI Express và chip Pentium M thế hệ M đã trở thành lò đốt năng lượng và làm giảm hiệu suất dùng pin của các máy nền tảng Sonoma xuống còn 3,5 đến 4,5 giờ (trên các pin dung lượng 53 Wh).

Chip Pentium M tương ứng với nền tảng Sonoma cũng được đặt tên Sonoma. Chip Sonoma ngoài việc tăng bus hệ thống còn được tích hợp tính năng chống thi hành mã độc hại (NX bit - No Execute), chủ yếu để phòng chống các hình thức tấn công làm tràn bộ đệm. Các chip Sonoma được đánh số từ 730 đến 780 (2,26 GHz). Chỉ số tỏa nhiệt của Sonoma là 27 watt. Vào tháng 7 năm 2005, Intel giới thiệu chip LV dựa trên nhân Sonoma với tên mã 778 (1,6 GHz).

Phiên bản thứ 3 của Centrino với tên mã Napal không chỉ là một nâng cấp mà xứng đáng được gọi là một cuộc cách mạng triệt để trên nền tảng Centrino. Chúng ta sẽ đề cập chi tiết về nền tảng Napal ở kì sau.

Minh Trung